Avlija
Portal za kulturu, književnost i društvene teme



Kalendar

3. Januara 2017.
 

Vijek od rođenja i 40 godina od smrti Džemala Bijedića

More articles by »
Written by: Redakcija
Oznake:

18. januara 1977. godine u avionskoj nesreći koja se dogodila na letu prema Sarajevu tragično je poginuo Džemal Bijedić, njegova supruga Razija kao i još šest putnika i članova posade. Bijedići su iza sebe ostavili troje djece: Dragana, Azru i Milenka.

 

Džemal potiče iz ugledne trgovačke porodice Bijedić, od oca Adema Bajramaginog i majke Zarife koja se doselila iz Gacka u Mostar 1914/15. godine. Džemal Bijedić je rođen 12. aprila 1917. godine u Mostaru, gdje je i odrastao.

Kao gimnazijalac se simpatiše sa pokretom komunista, kome se tokom studija u Beogradu i priključuje. Oktobra 1939. godine u Beogradu biva primljen u SKOJ, a decembra 1939. u mostarskoj organizaciji u KPJ. Četiri puta biva zatvaran, svaki put u Mostaru. Za vrijeme Drugog svjetskog rata aktivno kao član Partije učestvuje u NOB-i. Nakon rata postaje pomoćnik ministra unutrašnjih poslova vlade Bosne i Hercegovine, potom 1948. godine, načelnik Uprave za agitaciju i propagandu Centralnog komiteta KPBiH. Bio je i sekretar Oblasnog komiteta KPJ za Hercegovinu, član Izvršnog vijeća Bosne i Hercegovine, predsjednik Republičkog vijeća, predsjednik Skupštine SRBiH i na kraju predsjednik Saveznog izvršnog vijeća (SIV) 1971. godine.

Bijedić kao potpisnik letaka za borbu za autonomiju Bosne i Hercegovine u međuratnom periodu do 1941. godine, sve do svoje pogibije se zalagao za razvitak privrede, primjenu principa samoupravljanja, promociju Jugoslavije u inostranstvu i jačanje Pakta nesvrstanih. Bijedić je bio i organizator nove bosanske privredne reforme i infrastrukture, posebno izgradnje moderne putne mreže, regionalnih vodovoda, gradskih kanalizacija i telekomunikacija, te 80-tih godina djelimično ostvarenog kulturnog projekta “hiljadu škola”.

Tito i Džemal Bijedić

Špekulisalo se da je Bijedić Titov mogući nasljednik, da je Tito htio izmjeniti ustav SFRJ kako bi Džemal Bijedić i po treći put mogao obavljati funkciju predsjednika SIV-a ili predsjednika Skupštine SFRJ. Mnogi kažu da ga je ta Titova odluka koštala života što je otvorilo sumnje u slučajnost avionske nesreće. Priče o umješanosti Titove supruge Jovanke Broz u ovoj avionskoj nesreći i do dan danas su ostale žive. Naime, Tito koji je do tada stalno putovao sa Jovankom širom svijeta, navodno je poslije ove avionske nesreće stavio suprugu u kućni pritvor.

Josip Broz Tito i Džemal Bijedić na otvaranju Skenderije, 1969. godine

Službena verzija nesreće glasila je da je avion letio 300 km/h brže od dozvoljenog, te kako je pri slijetanju napravio neočekivano veliku ‘osmicu’ koja ga je odvela na vrh brda Inač, gdje se i srušio. Vijest o nesreći su pratile špekulacije da je visinomjer namjerno bio namješten da pokazuje visinu 20 metara veću od stvarne.

Džemal Bijedić bio je sigurno jedan od najomiljenijih političara iz komunističkog vremena, pogotovo u Bosni i Hercegovini. Potpisnik je letaka za borbu za autonomiju BiH u međuratnom periodu do 1941. godine.

Bijedić je bio porodičan čovjek i gdje god da je išao nije se odvajao od svoje supruge Razije, koja je poginula zajedno s njim. Avion je bio na putu za Sarajevo iz Beograda, jer je taj dan Bijedić prisustvovao ispraćaju Josipa Broza Tita u Libiju. Zbog navodnih loših vremenskih uslova, avion je udario u sami vrh planine Inač, prepolovio se i eksplodirao. U izvještaju o nesreći, Tanjug je prvi javio da su svi putnici u avionu poginuli. Čim je saznao za tragediju, Tito se vratio u zemlju da bi prisustvovao njegovoj sahrani u Sarajevu.

Tito i Džemal Bijedić

Iste godine kada je i poginuo, u Mostaru je osnovan Univerzitet koji nosi njegovo ime.

 

Iz knjige ”Bošnjački kalendar – dogodilo se na današnji dan”



About the Author

Redakcija
Redakcija




Konkursi regiona
 
 

 

Preselio književnik Isnam Taljić (1954-2017)

12. oktobra 2017. godine preselio je rahmetli Isnam Taljić, jedan od bošnjačkih najplodonosnijih pisaca Isnam Taljić, rođen je 1954. godine u Vlasenici, gdje je živio do agresije na Bosnu i Hercegovinu 1992. godine. Dugo ...
by Redakcija
 

 
 

75 GODINA OD UBISTVA RIFATA BURDŽOVIĆA

U noći sa 2. na 3. oktobar 1942. godine ubijen je Rifat Burdžović Tršo sa još dva druga Volođom i Tomašem Žižićem.   Značajni datumi u životu revolucionara i narodnog heroja[1]   11. februara 1913. godine rođen j...
by Redakcija
 

 
 

Šefket Krcić: Etički i kritički aspekti Muminovićeve filozofije

Prof. dr Šefket Krcić[1]   ETIČKI I KRITIČKI ASPEKTI MUMINOVIĆEVE FILOZOFIJE Povodom pete obljetnice od odlaska bošnjačkog filozofa (22. april 1935. – 24. oktobar 2012.)   Abstract[2]: Autor u ovoj studiji razma...
by Redakcija
 

 

 

Dijana Đurović: Pitaju, Jele gdje si!

Дијана Ђуровић   ПИТАЈУ, ЈЕЛЕ ГДЈЕ СИ!   Анка је умрла. Тога јутра, као и свих наредних дана та реченица ми је одзвањала у ...
by Redakcija
 

 
 

Šefket Krcić: Sjećanje na Ibrahima Pašića (1948-2017)

Merhumi   Akademik Ibrahim Pašić (11. 09. 1948. – 23. 06. 2017.)   ODLAZAK ISTAKNUTOG ISTRAŽIVAČA, LINGIVSTE I HISTORIČARA   Iznenada nas je napustio akademik prof. dr. Ibrahim Pašić, veoma značajno ime...
by Redakcija
 

 




Konkursi regiona