Avlija
Portal za kulturu, književnost i društvene teme
Advertisement



Kulturna baština

29. Avgusta 2014.
 

Najveći nišan u Bosni i Hercegovini na mezaru Omer-age Bašića

More articles by »
Written by: Redakcija
Oznake: ,

Nišan na mezaru Omer-age Bašića, u haremu Jakir, kod Bašića mosta, na četvrtom kilometru od središta Glamoča u Bosni i Hercegovini, kraj magistralne ceste M–15 Glamoč – Livno, ubraja se u jedno od glamočkih čuda.

Ne samo da je postavljen prema zvaničnim zabilješkama prije tačno 316 godina, iako je i to impozantan podatak, nego spada u najveći poznati nišan u Bosni i Hercegovini, a prema tvrdnjama i među najveće na cijelom Balkanu.

Nišan iz 1798. godine je visok 4,7 metra, a upravo mu je toliki i opseg turbana. Spomenik je ukrašen topuzom (buzdovanom) i interesantnom orijentalnom ornamentikom u kamenorezu.

Veoma zanimljiv podatak je i da je nišan sačuvan tokom Prvog, te Drugog svjetskog rata, tokom postojanja dvije bivše Jugoslavije, u periodu 1918 – 1941. godine i 1945. do 1991. godine, ali i da je preživio posljednji rat u Bosni i Hercegovini iako je područje Glamoča u periodu od 1992. do 1996. godine bilo ono preko kojeg su prošle dvije paravojske: bosanskih Srba i bosanskih Hrvata.

Nišan na mezaru Omer-age Bašića plijeni pažnju ne samo svojom veličinom nego i ornamentikom i bogatim ukrasima te ga je nemoguće ne primijetiti tokom putovanja magistralnom cestom M-15 Livno – Glamoč u haremu Jakir.

Interesantno je da se podatak da je nišan koji se nalazi na grobu Omer-age Bašića, kod Bašića mosta, na putu između Glamoča i Livna, iz godine 1798. godine, visok 4,7 metara, a čiji je i opseg saruka 4,7 metara, navodi i u djelu bosanskohercegovačkog pripovjedača, dramatičara i folkloriste Alije Nametka pod nazivom “Islamski kulturni spomenici turskoga perioda u Bosni i Hercegovini”, štampanog 1939. godine u vrijeme Kraljevine Jugoslavije u izdanju Državne štamparije Sarajevo. 

U knjizi “Islamski kulturni spomenici turskoga perioda u Bosni i Hercegovini” navodi se da su, inače, prvi nadgrobni kamenovi, koji se u Bosni zovu nišani, a u Hercegovini bašluci, u islamskom svijetu bez natpisa i vrlo su maleni.

“Kasnije, razvijanjem državne moći i sjaja, i mrtvacima se podižu većinom grobni kamenovi s natpisima. Postoji tradicija da je sa sultanom Mehmed el-Fatihom išlo 12.000 klesara, koji su podizali nadgrobne kamenove njegovim poginulim vojnicima. Na najstarijim nišanima u Sarajevu kod Alipašine džamije isklesane su razne figure: ptice, mačevi, lukovi i strjelice, topuzi i slično”, navedeno je u knjizi.

Na prvim nišanima bosanskih domorodaca natpisi su pisani bosanskom ćirilicom, tzv. bosančicom ili begovskim pismom. Interesantno je, da ponekad jedan par nišana služi za dvije osobe. Tako u selu Dubu, kod Rogatice, ima nišan na kojemu piše ćirilskim slovima: . . . Hasan i Ahmat, dva Radilovića sina. Pri kraju na tom nišanu, kao i na bogumilskim stećcima, stoji: “Da je blagosloven tko će projti i proklet koji prevaliti”.

Istaknuta slika: Nišan Omer-age Bašića. FOTO: Anadolu Agency (AA)



About the Author

Redakcija
Redakcija




Konkursi regiona
 
 

 

Hrvatska kulturna baština kroz istoriju

HRVATSKA KULTURNA BAŠTINA KROZ ISTORIJU Piše: Božidar Proročić   Povodom dana državnosti Republike Hrvatske koji se obilježava 25. Juna, posjetićemo se na bogastvo kulture koju je ova, susjedna nam država, kroz sv...
by Redakcija
0

 
 

Andrej Andrejević: Husein-pašina džamija u Pljevljima

Prof dr Andrej Andrejević HUSEIN PAŠINA DŽAMIJA U PLJEVLJIMA (iz knjige ”Islamska monumentalna umetnost 16. veka u Jugoslaviji – kupolne džamije”, Avlija, Rožaje 2017.) Najlepši i najznačajniji očuvani...
by Redakcija
0

 
 

Obnovljen antifašistički spomenik Radunu Đukiću (1916-1944) na brdu Top u Rožajama

NVO Avlija iz Rožaja je u okviru projekta ”Kultura i zajednički jezik za nove mostove” sa volonterima obnovila antifašistički spomenik Radunu Đukiću na brdu Top u Rožajama. Očišćeno je oko spomenika, sagra...
by Redakcija
0

 

 

Obnovimo Kučansku džamiju u Rožajama

Ne zna se tačna godina gradnje Kučanske džamije u Rožajama. Vjerovatno je sagrađena u prvoj polovini 19. vijeka. Nije monumentalnih dimenzija, ali predstavlja značajno arhitektonsko nasljeđe Crne Gore, jer je odraz trad...
by Redakcija
0

 
Konkursi regiona
 

Ejup Mušović: Novopazarski Jevreji

Jevreji su davnašnji stanovnici Novog Pazara i u etnički različitom sastavu stanovnika grada na Raški oni su igrali vrlo značajnu ulogu u privrednom životu ovog grada, osobito u poslednjim stolećima, određenije – ...
by Redakcija
0

 




Konkursi regiona