Avlija
Portal za kulturu, književnost i društvene teme
Advertisement



Magazin

15. Maja 2013.

70 godina od Bitke na Sutjesci (Foto)

More articles by »
Written by: Redakcija
Oznake:

Bitka na Sutjesci, od 15. maja do 16. juna 1943. godine bila je zajednički napad Sila osovine koji je za cilj imao uništenje jugoslovenskih partizanskih jedinica u blizini Sutjeske u jugoistočnoj Bosni. Odbijanje te ofanzive je bila prekretnica za Jugoslaviju u Drugom svjetskom ratu.

Nijemci su nazvali taj plan Operacija Schwarz (“Crno”). Ova ofanziva je uslijedila nakon Operacije Fall Weiss (Bitka na Neretvi), koja nije uspjela ostvariti isti cilj: slomiti partizane i zarobiti njihovog vođu Josipa Broza Tita, Nijemcima poznatog kao “Walter” (što mu je bilo tajno ime prije rata u komunikaciji sa SSSR-om). U poslijeratnoj Jugoslaviji ta se operacija nazivala i Peta neprijateljska ofanziva.

Sile osovine su okupile oko 127,000 kopnenih vojnika i oklopnih vozila, uključujući Njemačke, Italijanske, jedinice NDH, i Bugarske jedinice, te preko 300 aviona, pod njemačkim zapovjedništvom, protiv 18,000 vojnika operacione grupe od 16 brigada Jugoslovenske Narodnooslobodilačke vojske. Nakon što su okupili trupe, Nijemci su započeli sa ofanzivom. Sile osovine su iskoristile svoju prednost u početnoj poziciji da okruže i izoliraju partizane na području Durmitora, koji se nalazi između rijeka Tare i Pive u planinskom dijelu sjeverne Crne Gore i natjerale ih na žestoke borbe kroz cijeli mjesec na kršovitom terenu.

9. juna su Nijemci skoro uspjeli u naumu da likvidiraju Tita kad je bomba pala pored čelne grupe i ranila ga u ruku. Titov pas, njemački ovčar Luks, se po opisima događaja žrtvovao da spasi Titov život.

Suočena sa skoro isključivo njemačkim trupama u završnom okruženju, NOA (Narodno oslobodilačka armija) se konačno uspjela probiti preko Sutjeske kroz linije 118. Njemačke, 104. Jägerske i 369. Hrvatske Pješačke divizije na sjeverozapadnom pravcu, prema istočnoj Bosni. Tri brigade i središnja bolnica sa preko 2000 ranjenika su ostale okružene, i po Hitlerovoj naredbi njemački vrhovni zapovjednik general Alexander Löhr je naredio i izvršio njihovo uništenje. Okrutni Nijemci su ubijali bez biranja, ubivši i ranjenike te nenaoružano liječničko osoblje. Uz to, jedinice NOA trpile su i od nedostatka hrane i lijekova, i mnoge je pokosio tifus. Ukupno je stradao 6,391 partizan, više od trećine vojnika koji su ušli u borbe. Njemački zapovjednik na bojnom polju, general Rudolf Lüters, je u svom završnom izvještaju opisao takozvane “komunističke pobunjenike” kao “dobro organizirane, vješto vođene i s nevjerovatno visokim borbenim moralom”.

Odmah po proboju NOA se regrupirala i započela kontraofanzivu u istočnoj Bosni, čisteći utvrde Sila osovine u Vlasenici, Srebrenici, Olovu, Kladnju i Zvorniku tokom sljedećih 20 dana. Ova bitka je bila prekretnica rata u Jugoslaviji. Od te tačke pa nadalje, partizanski pokret biva sve jači i kreće se ka potpunom oslobođenju Jugoslavije od fašista i domaćih izdajnika. Ova bitka je pokazala odlučnost i vrhunski moral jugoslovenskih partizana. Kasnije je postala važan dio kulture u SFRJ

Smotra 2. proleterske divizije u Boanu neposredno uoči bitke na Sutjesci, maja 1943. godine.

Smotra 2. proleterske divizije u Boanu neposredno uoči bitke na Sutjesci, maja 1943. godine.

Komandant Prve proleterske brigade Danilo Lekić govori borcima uoči proboja.

Komandant Prve proleterske brigade Danilo Lekić govori borcima uoči proboja.

Sava Kovačević, komandant Treće udarne divizija, poginuo u pokušaju proboja na Sutjesci.

Sava Kovačević, komandant Treće udarne divizija, poginuo u pokušaju proboja na Sutjesci.

Tito (na slici s dr. Ivanom Ribarom u vrijeme bitke na Sutjesci) jedini je vrhovni komandant ranjen u toku II. svjetskog rata

Tito (na slici s dr. Ivanom Ribarom u vrijeme bitke na Sutjesci) jedini je vrhovni komandant ranjen u toku II. svjetskog rata

Borci 2. dalmatinske brigade iscrpljeni borbom, glađu i marširanjem u 5. neprijateljskoj ofenzivi (operacija Schwartz) koja se vodila od 15. svibnja do 15. lipnja 1943.)

Borci 2. dalmatinske brigade iscrpljeni borbom, glađu i marširanjem u 5. neprijateljskoj ofenzivi (operacija Schwartz) koja se vodila od 15. svibnja do 15. lipnja 1943.)

Djelovi 2. proleterske divizije prelaze Sutjesku kod Tjentišta 8. juna 1943.

Djelovi 2. proleterske divizije prelaze Sutjesku kod Tjentišta 8. juna 1943.

Improvizovani most preko Sutjeske kod Suhe, preko koga su prešle jedinice 2. proleterske divizije, 8. juna 1943.

Improvizovani most preko Sutjeske kod Suhe, preko koga su prešle jedinice 2. proleterske divizije, 8. juna 1943. godine

Jedinice 4. crnogorske brigade u pokretu kod sela Suhe na Sutjesci, juna 1943.

Jedinice 4. crnogorske brigade u pokretu kod sela Suhe na Sutjesci, juna 1943.

Ranjenici na Sutjesci 9. juna 1943.

Ranjenici na Sutjesci 9. juna 1943.

Tekst: bs.wikipedia

 



About the Author

Redakcija
Redakcija





Konkursi regiona
 
 

 

Nagrada Eurimaž za crnogorski pojekat “Vidra”

Na sinoć održanoj ceremoniji Sarajevo Film Festivala prilagođenoj novonastalim okolnostima uzrokovanim epidemiološkom situacijom dodijeljene su nagrade u svim kategorijama – piše fccg.me. Glavnu nagradu CineLink kop...
by Redakcija
0

 
 

Nedžmija Lukač: Mubarek olsun 1442. hidžretska godina

Večeras nastupa 1. Muharem, Nova hidzretska godina. Umjesto čestitanja Nove hidžretske godine, ja bih da podijelim sa Vama, za mene najljepši događaj, koji se desio za vrijeme Hidžre. Slučaj o kojem bi trebali dobro da r...
by Redakcija
0

 
 

Godinama je Zapad kritikovao veo na muslimanskim ženama – sada smo svi maskirani

U Evropi je uspon liberalizma spojen sa strahom i nepovjerenjem prema velu za lice Piše: Katherine Bullock, predavačica islamske politike, Univerzitet u Torontu. Ovaj se članak prvi put pojavio na stranici The Conversation /...
by Redakcija
0

 

 

Predstavljamo: Nataša Jovićević-Kašćelan

NATAŠA JOVIĆEVIĆ-KAŠĆELAN LJUBAV PREMA CETINJU I MEDIJIMA   Piše: Božidar Proročić, književnik i publicista   Još od vremena Kraljevine Crne Gore Cetinje je kao dio tadašnje Evrope njegovalo Crnogorac, Crn...
by Redakcija
0

 
Konkursi regiona
 

Predstavljamo: Almir Klica

ALMIR KLICA – fudbaler koji se konstantno potvrđuje kao istinski majstor fudbalskih vještina Svjedoci smo da u Luksemburgu, među djecom doseljenika iz Crne Gore, postoji veliki broj onih koji su se istakli na mnogim poljim...
by Redakcija
0

 




Konkursi regiona

0 Comments


Be the first to comment!


Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *


Konkursi regiona