Avlija
Portal za kulturu, književnost i društvene teme
Advertisement



Magazin

16. Januara 2019.

Azerbejdžan država bogate kulturne baštine

More articles by »
Written by: Redakcija
Oznake:

AZERBEJDŽAN DRŽAVA BOGATE KULTURNE BAŠTINE

Bogastvo i ljepota država mogu se najbolje upoznati kroz njen kulturni identitet. Azerbejdžan je najveća država u regionu južnog Kavkaza. Nalazi se na prelazu između jugozapadne Azije i istočne Evrope. Smatara se jednom od najljepših država između istoka i zapada.

Priredio: Božidar Proročić

Kroz kulturnu baštinu Azerbejdžana možemo upozanti istaknute stvaraoce, iz oblasti književnosti, umjetnosti, filozofije, muzike. Bogata književnost Azerbejdžana, odnosi se na književnost na azerskom jeziku. Iako većina Azera živi u Iranu, moderna književnost, nastaje u Azerbejdžanu, gdje azerski jezik imam status zvaničnog. Tri pisma se koriste ravnopravno, ćirilica, latinica i arapsko pismo.

Azerbejdžan se smatra zemljom kolorita umjetnosti i blistave knjževnosti. Za vrijeme arapskog kalifata, imamo prve predstavnike azerbejdžanske književnosti i to: Ismail Ibn Jassar, i Musa Šehevat pominju se kao izuzetni pjesnici, u rukopisu iz XI vijeka, »Kitabul Aagani« u prevodu (Knjiga Pjesama) Abu Faraj Isfahana. Malo je država na svijetu koje imaju Muzej književnosti, a Azerbejdžan ga ima. U ovom muzeju se čuvaju najvrednija djela Azerbejdžanske književnosti. Različiti periodi razvoja kulture utiču da se kultura Azerbejdžana širi daleko van njenih granica. Ako pažljivo izučavamo kulturu jednog naroda onda i shvatamo zašto je ona značajna. U Muzeju književnosti možemo puno da saznamo o naučniku i pjesniku Hatibu Tabrizi, o filozofu Bahmaniaru, i vidimo herojski ep »Kitabi Dede Korkud«. Istaknuti filozof Bahmaniaru je autor knjiga: »Knjigu ukrasa u logici«, »Knjigu za obrazovanje«, »Knjigu ljepote i sreće«. Bahnamiaru predstavlja jednog od najznačajnih stvaraoca Azerbejdžana kroz bogatu istoriju kulture. Rukopis njegove knjige »Al tashli« se čuva u rukopisnim i muzejskim zbirkama: Kaira, Teherana, Londona, Bejruta. Jedan od briljantnih pisaca koji je proslavio Azerbejdžan je i Nizami čije petoknjižje »Hamsa«, je uključeno u riznicu svjetske kulturne baštine najvećeg dometa. Pored Nizami u bogatom stvaralačkom periodu se ističu i pisci: Huršu Banu Natavan, Muhamed Fizuli, Afzaladdin Hagani, Mehseti Genđevi.

Azerbejdžan predstavlja jednu od najvećih riznica, arhitekture na svijetu. Postoje mnogobrojne ruševine antičkih i srednjovjekovnih gradova. Glavni centri zanastva, arhitekture, trgovine bili su u: Ganđa, Šabran, Nahčivanu, Šemaha samo su neki od gradova đe su bile utvrđenja, kule koje su privlačile mnogobrojne osvajače. Imate brojne i lijepe komplekse, odbrambenih građevina. A u glavnom gradu Baku posebno se ljepotom ističe Đevojačka (nepobjediva) Kula osmospratna građevina, visine 28 metara i debljine zidova  5 metara. U Azerbejdžanu je mnogo bogomolja, hramova, crkava, manastira, džamija. Jedno od najljepših arhitektonskih djela iz XII vijeka je i desetostrani mauzolej Momina Khatun ukupne visine 34 metra. Ovo djelo izuzetne arhitektonske ljepote je izveo arhitekta Abubakr Ajami. Tokom perioda feudalizma izrađene su brojne hanske palate i utvrđenja. Jedno od takvih remek djela je i palata iz XVIII vijeka Šeki Khans. Unutrašnjost palate bogato je oslikana crtežima biljaka, životinja, ptica, geometrijskim arabeskama i scenama borbe i lova. Azerbejdžan je zbog svog geografskog položaja bila država preko koje su prolazili brojni trgovački karavani. Pa su u tu svrhu izgrađeni mnogobrojni Kravansaraji (Baku, Abšeron, Krabahu, Šeki, Fizuli Šemaha i brojni drugi). Sačuvani su i mnogobrojni mostovi koji potiču iz perioda od XI-XIII vijeka, i pokazuju svu umjetnost i vještine azerbejdžanskih graditelja.

Malo je poznato da je Azerbejdžan dao svijetu jednog od najvećih teoretičara muzike, Safiatdina Urmavija, osnivača novog muzičkog sistema u XIII vijeku. Njegov sledbenik Abdulgadir Maragija dao je najveći doprinos u procvatu muzičko-teorijske misli na Bliskom Istoku. Maragi je stvorio djela koja su imala veliki uticaj u muzici. Poznati orijantalisti širom svijeta smatraju Maragija »poslednjim klasičarem« srednjovjekovne nauke o muzici. Uzeir Gadžibekov predstavlja jednog od najznačajnih stvaraoca i tvoraca prve moderne opere sa početka XX vijeka. Njegova opera (»Leljla i Mađnun«) iz 1908. godine predstavlja spoj tradicionalne muzičke umjetnosti.

Azerbejdžan predsstavlja jednu od jedinstvenih država po ljepoti tepiha. Ovdje je umjetnost izrade i kolorita boja dostizala je sami vrh majstora savršenstva u izradi tepiha. Ovdje su stvoreni najbolji primjeri tepiha i ćilima. Umjetnost tkanja ćilima i tepiha datira još iz IX vijeka prije nove ere. Azerbejdžan je sada u svijetu poznat po tepisima i ćilima jedinstvene izrade i ljepote.

Pričati o Azerbejdžanu, a ne pomenuti jednog od najvećih književnika bilo bi nezamislivo, Kurban Said je književnik rođen u Baku. Njegov roman »Ali i Nino« koji govori o ljubavi mladog muslimana i hrišćanke. Roman je objavljen 1937. godine i postao je toliko uticajan da je preveden na 33 svjetska jezika među kojima i na jezike južnoslovenskih naroda i da je i ekranizovan. Spoj Istoka i Zapada se prožima kroz mnogobrojna djela Azerbejdžanskih stvaraoca. Azerbejdžanska kultura je bilo tolika jaka i toliko uticajna da su djela njihovih književnika bila zabranjena u Iranu i SSSR-a i spaljivana. U vrijeme jedinstvenog SSSR-a za vrijeme Staljinovih čistki ali i nakon njih, ubijeno je i prognano više od 17.000 Azerbejdžanskih književnika, ljekara, filozofa, prosvjetnih radnika, gotovo jedna čitava intelektualna elita tog perioda.

Seyran Mirzazada. Foto: Mnemagazin

Kulturno nasljeđe i bogastvo Azerbejdžana posebno se ogleda u 150 muzeja i galerija širom države. Među njima se posebno ističu: Državni Muzej, Muzej Istorije Azerbejdžana, Palata Širvan, Muzej Tepiha i dekorativne primijenjene umjetnosti, Muzej Umjetnosti, Muzej Azerbejdžanske književnosti. U Azerbejdžanu postoji i stotine palata kulture. Takođe impozantna je cifra od 4.650 javnih biblioteka, brojna pozorišta, filharmonija, akademije umjetnosti i mnoge druge ustanove koje se bave kulturom. Priča o kulturi Azerbejdžana se ne može ispričati samo jednim tekstom ona se mora lično doživjeti. U Podgorici postoji i Azerbejdžanski kulturno-ekonomski centar kojim uspješno već duži niz godina rukovodi direktor Seyran Mirzazada, koji lično daje veliki doprinos afirmaciji cjelokupne kulture Azerbejdžana kod nas.

____________________

Istaknuta slika: direktora Azerbejdžanskog kulturno-ekonomskog centra u Podgorici



About the Author

Redakcija
Redakcija





Konkursi regiona
 
 

 

Denis Kožljan: Krik Jasenovca

Denis Kožljan   KRIK JASENOVCA tko bio je svjedok, zna li se broj lica, gdje nestali su junaci obilježeni za odstrijel, misao jedna, topla, iskrena, odgovora nigdje, pojeli ih vuci, izgorjeli u vatri mitraljeza, progutal...
by Redakcija
0

 
 

Tin Ujević – pjesnik antologijskih stihova

AUGUSTIN – TIN UJEVIĆ PJESNIK ANTOLOGIJSKIH STIHOVA Piše: Božidar Proročić Književnost Hrvatske predstavlja jednu od veoma značajnih tekovina savremene Evrope. Ponekad je dovoljno  pomenuti samo neka od imena ista...
by Redakcija
0

 
 

Snežana Radić: Kriv si

Snežana Radić   Kriv si   Na kraju ostaješ sam, Sve se pripisuje samo tebi, Po nešto dobro i uglavnom loše, Jer krivicu ti niko preuzeo ne bi.   Kriv si samo ti, Za svo zlo koje učinio nisi, Za to što zavoleo ...
by Redakcija
0

 

 

Obnovljen antifašistički spomenik Radunu Đukiću (1916-1944) na brdu Top u Rožajama

NVO Avlija iz Rožaja je u okviru projekta ”Kultura i zajednički jezik za nove mostove” sa volonterima obnovila antifašistički spomenik Radunu Đukiću na brdu Top u Rožajama. Narednih dana će biti očišćena ...
by Redakcija
0

 
Konkursi regiona
 

Predstavljamo mladu umjetnicu iz Švedske Sarah Mihaljević

PREDSTAVLJAMO MLADU UMJETNICU IZ ŠVEDSKE  SARAH MIHALJEVIĆ Mlada Bošnjakinja Sarah Mihaljević ima 16 godina i rođena je u Stockholmu u Švedskoj, gdje i danas živi. Roditelji su joj porijeklom iz Bosne i Hercegovine (Mos...
by Redakcija
0

 




Konkursi regiona

0 Comments


Be the first to comment!


Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *


Konkursi regiona