Avlija
Portal za kulturu, književnost i društvene teme
Advertisement



Magazin

12. Decembra 2013.
 

Stari tekstovi: Rožaj (1935)

More articles by »
Written by: Redakcija
Oznake: ,

Na izvoru Ibra, opkoljeno planinama Rusolijom, Hajlom, Žljebom i Pogledom sa nadmorskom visinom oko 1000 m., leži ova varošica. Nekoliko dućana sa ćepencima, drvene kuće – brvnare, pokrivene šindrom, osnovna škola, crkva još nedovršena, sa koje će zvuk zvona ustalasati grane visokih jela na vrhovima: Rusulije, Hajle, Žljeba i Pogleda i Gajretov dom još nedovršen, čine ovu varošicu.

Kao neka ogromna zmijurina kroz varošicu teče Ibar, po čijem su koritu nagomilani ogromni šuljevi (trupčevi), koje preduzeće A.D. ,,Treska’’ iz Skoplja za vrijeme proljećnih i jesenjih povodnja spušta Ibrom do Kosovske Mitrovice, odakle ih vozom prenosi za Skoplje. Ovo društvo je zakupilo u rožajskih aga velike komplekse krstate gore. Društvo za sječu i spuštanje niz Ibar zaposli za vrijeme sezone 500-700 radnika iz Rožaja i okoline. Jedan dio rožajskih šuma eksploatiše i društvo ,,Zvečan’’ iz Kosovske Mitrovice. ,,Rožaje dolazi među najšumovitije oblasti Balkanskog poluostrva’’ kaže N. Kašanin.

I pored toga što su ova dva preduzeća posjekla znatnu količinu rožajskih šuma na pobrojanim i drugim planinamama, rožajski kraj obiluje velikim kompleksima krstate šume. Nekada je u Rožaju i okolini bilo glavno zanimanje stanovništva stočarstvo, što se da zaključiti po tome što u njegovoj okolini ima nekoliko mjesta koja se zovu pazarišta. Da je Rožaje služilo kao odmorište – konačište može se zaključiti i po tome što je iz dotične Toplice i Pomoravlja vodio jedan put preko Novog Pazara i Rogozne, kroz Rožaje, preko Rugove i Plavsko-gusinjske kotline za Skadar.

Danas je u okolini Rožaja stočarstvo znatno opalo, te je varošica i njena okolina osiromašila. Godišnji prinosi u ljudskoj i stočnoj hrani nijesu dovoljni da zadovolje potrebe stanovništva, već se žito uvozi iz Metohije i Novog Pazara. Između ostalog stanovnici se zanimaju i lovom divljači, kojom obiluju rožajske šume. Izvoze se kože od srna, lisica, kuna, vukova i medvjeda. Izvozi se znatna količina dasaka, od koje 2/3 za Metohiju a ostalo za Berane, Novi Pazar i okolinu. Od stočnih proizvoda izvozi se maslo, kajmak, sir, vuna i koža.

Stočarstvo, koje je počelo da se razvija (jer je od 1912. g. naglo opadalo), podići će se do znatnog stepena tek onda kada se unaprijede komunikacije. Projektovana Jadranska željeznica i započeti kolski put Berane – Rožaj – Novi Pazar – Raška (najbliža željeznička stanica) doprinijeće racionalnijoj obradi zemlje i gajenju plemenite pasmine stoke, bogatstvo šuma daće Rožaju industrijski značaj, a stanovnicima ovoga kraja pružiće mogućnost da svoje proizvode plasiraju na stranim tržištima. [1]



[1]           Rad. V. Tomašević, Br. 1-4 Zetski glasnik str. 13 (5. januara 1935.)

Istaknuta slika: Fotografija iz fotomonografije Staro Rožaje autora F. Hadžića i H. Lubodera, AVLIJA, 2013. Fotografija je nastala u radionici pilane „Gornji Ibar“ u Rožajma u poslijeratnom periodu. Na fotografiji se vidi stovarište, tj. lager balvana sa objektima pilane.

 



About the Author

Redakcija
Redakcija




Konkursi regiona
 
 

 

Nagrada Eurimaž za crnogorski pojekat “Vidra”

Na sinoć održanoj ceremoniji Sarajevo Film Festivala prilagođenoj novonastalim okolnostima uzrokovanim epidemiološkom situacijom dodijeljene su nagrade u svim kategorijama – piše fccg.me. Glavnu nagradu CineLink kop...
by Redakcija
0

 
 

Nedžmija Lukač: Mubarek olsun 1442. hidžretska godina

Večeras nastupa 1. Muharem, Nova hidzretska godina. Umjesto čestitanja Nove hidžretske godine, ja bih da podijelim sa Vama, za mene najljepši događaj, koji se desio za vrijeme Hidžre. Slučaj o kojem bi trebali dobro da r...
by Redakcija
0

 
 

Godinama je Zapad kritikovao veo na muslimanskim ženama – sada smo svi maskirani

U Evropi je uspon liberalizma spojen sa strahom i nepovjerenjem prema velu za lice Piše: Katherine Bullock, predavačica islamske politike, Univerzitet u Torontu. Ovaj se članak prvi put pojavio na stranici The Conversation /...
by Redakcija
0

 

 

Predstavljamo: Nataša Jovićević-Kašćelan

NATAŠA JOVIĆEVIĆ-KAŠĆELAN LJUBAV PREMA CETINJU I MEDIJIMA   Piše: Božidar Proročić, književnik i publicista   Još od vremena Kraljevine Crne Gore Cetinje je kao dio tadašnje Evrope njegovalo Crnogorac, Crn...
by Redakcija
0

 
Konkursi regiona
 

Predstavljamo: Almir Klica

ALMIR KLICA – fudbaler koji se konstantno potvrđuje kao istinski majstor fudbalskih vještina Svjedoci smo da u Luksemburgu, među djecom doseljenika iz Crne Gore, postoji veliki broj onih koji su se istakli na mnogim poljim...
by Redakcija
0

 




Konkursi regiona